waan
Inhoud
Waan
- “Wanneer het hart wordt verlicht door begrip, worden zowel de sluier als de waan (of vreesachtige verbeelding) ervan weggenomen.”1)
- “De zon zou in wezen vandaag niet kunnen ondergaan of morgen niet kunnen opkomen — zo’n mogelijkheid is denkbaar. Toch vermindert die mogelijkheid ons vertrouwen niet, noch wekt zij twijfel in ons op. Op dezelfde manier schaden wanen die voortkomen uit de louter theoretische mogelijkheid dat het wereldse leven ondergaat en het Hiernamaals verrijst, de zekerheid (yaqin) van het geloof niet.”2)
- “Ik beschuldig jullie harten, zielen of verstand niet. Ik vertrouw op het effect dat de Risale-i Nur in jullie heeft teweeggebracht. Maar het lagere zelf, het vleselijke verlangen, de emotie en de bedrieglijke verbeelding kunnen soms misleiden. Daarom worden jullie soms streng gewaarschuwd — die strengheid is niet gericht op jullie wezen, maar op het bedrog van het ego, het verlangen, de emotie en de waan. Wees waakzaam.”3)
- “Weet, o edele vriend! Ik heb waargenomen dat zelfs de vermogens van waan, veronderstelling en verbeelding — ja, alle menselijke zintuigen — uiteindelijk terugkeren en unaniem toevlucht zoeken bij de Waarheid (al-Haqq), waarbij geen ruimte overblijft voor valsheid, onmogelijkheid of twijfel. Zo zag ik dat het universum slechts bestaat zoals de Koran het beschrijft.”4)
- “Vriend! Haast je niet; hier moeten we even stilstaan. Hun bezwaren zijn uiterst zwak en broos — slechts draden van drogredenering, gesponnen uit een keten van wanen. En deze wanen zelf ontspringen aan foutieve vergelijkingen. Hun poging om de parabels van de Koran te vergelijken met menselijke parabels om zo zijn volmaaktheid te verkleinen, is een valse vergelijking — want tussen beide ligt een verschil zo groot als tussen aarde en hemel.”5)
- “Hoewel waan niet de vorm aanneemt van overtuiging of vast geloof (itiqad), kan zij de gelovige toch bestoken via de weg van fluisteringen.”6)
- “Volgens bepaalde soefi’s vertegenwoordigt de Sidrat al-Muntahā de top van de goddelijke manifestatie — waar God Zich, met Zijn Namen en Eigenschappen, wendt tot Zijn geëerde dienaren: tot hun uiterlijke wezen met de Naam Az-Zāhir; tot hun innerlijke wezen met Al-Bātin; tot hun geest met Zijn bijzondere Naam; tot hun zelf met het Kenmerk van Heerlijkheid (Ruboebiyyah); tot hun verstand met Ar-Rahmān; en tot hun vermogen tot waan met Al-Haqq. Het is een horizon van manifestatie waar geen geschapen kennis of waarneming voorbij kan gaan. Alle menselijke wetenschappen, inzichten en geestelijke ervaringen — hoe diep of verheven ook — bereiken uiteindelijk die grens en kunnen niet verder. Aanspraken die verder reiken behoren slechts tot de symbolische, ervaringsgerichte en onuitsprekelijke domeinen die ons menselijk begrip overstijgen.”7)
- “Voor hen wier innerlijk zicht geopend is, is de metafysische dimensie van het bestaan geen waan, verbeelding of fantasie — maar werkelijkheid, een innerlijk systeem. Alleen via zo’n dimensie kan het menselijk bestaan zinvol worden verklaard, het mysterie van het leven worden opgelost, het doel van de schepping worden vervuld, en ons verlangen naar eeuwigheid geloofwaardig worden gemaakt. Wanneer waan en illusie wegsmelten, openbaart zich de betekenisdimensie als het pad van geloof, de lichtende spiraal die kennis verheft tot gnosis, het rijdier van liefde en verlangen, de roep van aantrekking en vervoering. Het is de bron waaruit het wereldbeeld van iedere gelovige, de voeding van iedere kenner van God, de innerlijke dynamiek van iedere minnaar, en het onuitblusbare vuur van iedere heilige wordt gevoed. Zielen die in zo’n bron wortelen vormen een transcendente harmonie — een geestelijk systeem waarin alles, van microkosmos tot macrokosmos, een verstaanbare orde vindt, elk ding als een goedgeplaatste letter in een volmaakte kosmische zin.”8)
- “Vanuit het perspectief van objectieve verantwoordelijkheid draag je geen directe schuld als sommige mensen hun oordelen enkel op vermoedens baseren en daardoor vervallen in verkeerde uitleg of kwaadwillige commentaren. Maar vanuit het perspectief van subjectieve verantwoordelijkheid — dat wil zeggen: vanuit mededogen en morele zorg — moeten we voorzichtig zijn. Als we werkelijk diepe barmhartigheid en genegenheid voelen voor alle gelovigen, en niet willen dat zij iets zondigs zeggen, zien, horen of denken, dan is het onze plicht de wanen, twijfels en aarzeling die in hun harten kunnen opkomen, te verdrijven. Daarom moeten we — uit barmhartigheid en broederlijke zorg — grote zorg betrachten om anderen niet tot jaloezie, argwaan of afgunst te prikkelen, hun wedijver niet aan te wakkeren, maar altijd met gevoeligheid en bedachtzaamheid te handelen.”9)
Andere talen
Voetnoten
1)
Zafer Erginli, Metinlerle Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Kalem Yayınevi, 2006, p. 1180.
2)
Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, p. 295.
3)
Bediüzzaman Said Nursî, Lem’alar, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, p. 208.
4)
Bediüzzaman Said Nursî, Mesnevî-i Nûriye, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2007, p. 126.
5)
Bediüzzaman Said Nursî, İşârâtü’l-İ’câz, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2007, p. 158.
6)
Bediüzzaman Said Nursî, Muhâkemât, İstanbul: Şahdamar Yayınları, 2010, p. 94.
7)
M. Fethullah Gülen, Kalbin Zümrüt Tepeleri, İstanbul: Nil Yayınları, 2008, p. 752.
8)
M. Fethullah Gülen, Işığın Göründüğü Ufuk (Çağ ve Nesil-7), İstanbul: Nil Yayınları, 2011, p. 29.
9)
M. Fethullah Gülen, Cemre Beklentisi (Kırık Testi-10), İstanbul: Nil Yayınları, 2011, p. 196.
waan.txt · Laatst gewijzigd: door Editor
